Në gjithë Europën, sidomos atë në zhvillim, njerëzit lëvizin në kërkim të një jete më të mirë. Globalizimi, hapja e tregjeve, lehtësimi i lëvizjes dhe politikat e lejeve të punës nga shtetet e zhvilluara, që po përballen me plakjen e popullsisë, janë mundësi që shumëkush i shfrytëzon – veçanërisht të rinjtë me pritshmëri më të larta.
Shqipëria – Lider për Emigracion Neto Negativ
Por askush nuk po largohet me ritmin që po ikin shqiptarët. Të dhënat më të fundit të Eurostat, të përpunuara nga “Monitor”, tregojnë se popullsia e Shqipërisë është reduktuar me 18.2% deri në fund të vitit 2024 krahasuar me 2011 – periudhë që përfshin edhe dy censet.
👉 Mbi 500 mijë banorë më pak – Shqipëria ka sot zyrtarisht 2.36 milionë banorë, sipas Eurostat. Kjo rënie përbën tkurrjen më të madhe në Europë. Pas Shqipërisë, Bullgaria humbi 12.3% të popullsisë në të njëjtën periudhë, Maqedonia e Veriut 11.4%, Bosnjë-Hercegovina 11.2% dhe Kroacia 9.7%.
Vendet e Ballkanit dhe Rajonit
Mali i Zi është shembulli pozitiv në Ballkan, duke ruajtur thuajse të pandryshuar numrin e banorëve (+0.6% nga 2011). Shifrat për Kosovën mungojnë. Vendet e Europës Perëndimore kanë shtuar popullsinë përmes politikave të emigracionit, si zgjidhje për krizën demografike.
Eurozona e ka rritur popullsinë me 3.2%. Gjermania, me politika të reja punësimi, ka rritur popullsinë me 4%. Italia ka rënë me vetëm 1.8%, ndërsa Spanja është rritur me 4.5%.
Pse Shqipëria po Humbi Kaq Shumë Popullsi?
✅ 1) Tkurrja natyrore – Shtesa natyrore është në nivele minimale: vetëm 1,200 persona plus në 2024, nga mbi 60 mijë që ishte në vitet ’90.
✅ 2) Emigracioni i lartë – Sipas Eurostat, emigracioni neto në vitin 2024 ishte -28,800 persona, i dyti më i lartë në Europë pas Turqisë (-156 mijë). Që nga vitet ’90, çdo dekadë janë larguar mesatarisht 500 mijë shqiptarë.
Plakja e Popullsisë: Një Rrezik Shtesë
Emigracioni i lartë ka sjellë edhe plakjen e popullsisë. Mosha mediane në Shqipëri arriti 44.3 vjeç në 2024, afër mesatares së BE-së (44.7 vjeç). Për krahasim, në 2010 gjysma e popullsisë ishte nën 31.9 vjeç.
Pasoja për Ekonominë dhe Tregun e Punës
Tkurrja dhe plakja kanë krijuar ngërç në tregun e punës:
- Bizneset ngurrojnë të zgjerojnë aktivitetin.
- Produktiviteti ka mbetur i ulët.
- Pagat janë rritur pa e shoqëruar rendimenti.
- Konsumi është tkurrur.
- Në afat të gjatë rrezikohet skema e pensioneve dhe rritja e qëndrueshme.
📌 Qeveria ende nuk e ka adresuar këtë problem në përmasa të plota, megjithë ritmet e larta të emigracionit dhe plakjes.