8,000 vjet histori nën ujë – Shqipëria befason Evropën me zbulimin më të vjetër të këtij lloji
Një thesar i lashtë nën ujërat e Liqenit të Ohrit
Një zbulim arkeologjik i jashtëzakonshëm po i jep Shqipërisë një vend të merituar në hartën e trashëgimisë historike europiane. Në fundin e Liqenit të Ohrit, pranë fshatit Lin, është zbuluar një vendbanim 8,000-vjeçar, i konsideruar si vendbanimi më i vjetër nën ujë i zbuluar ndonjëherë në Evropë. Ky zbulim epokal ka marrë vëmendjen e studiuesve ndërkombëtarë dhe mediave prestigjioze.
Një qytetërim i lashtë mbi ujë
Arkeologë nga Shqipëria dhe Zvicra kanë identifikuar gjurmë të një komuniteti të organizuar të periudhës neolitike, i cili jetonte mbi platforma druri të ngritura mbi sipërfaqen e ujit. Një mënyrë jetese tejet inovative për kohën, që tregon njohuri të avancuara teknike dhe sociale. Më shumë se 100,000 kolona druri, të përdorura për ndërtimin dhe mbrojtjen e vendbanimit, janë ruajtur në mënyrë mbresëlënëse për mijëra vjet.
Dëshmitë e një jete të zhvilluar dhe të qëndrueshme
Datimi me metoda moderne ka treguar se strukturat datojnë midis 6000 dhe 5800 p.K. Në këtë zonë janë gjetur gjithashtu vegla bakri, fara bimore, fragmente kafshësh dhe objekte të tjera që dëshmojnë për një mënyrë jetese të përparuar. Albert Hafner, profesor i arkeologjisë në Universitetin e Bernit, e përshkruan këtë si “ndoshta vendbanimin më të fortifikuar të këtij lloji në Evropë”.
Shqipëria, qendra e re e arkeologjisë evropiane?
Sipas arkeologut shqiptar Adrian Anastasi, ndërtimi i një vendbanimi mbi ujë kërkonte njohuri inxhinierike dhe përgatitje të jashtëzakonshme, që sfidojnë njohuritë tona mbi qytetërimet e lashta ballkanike. Ai thekson se vetëm 1% e territorit është eksploruar deri tani, ndërsa hulumtimet do të vazhdojnë për dekada, duke nxjerrë në pah më shumë nga kjo pasuri arkeologjike shqiptare.
Një zbulim që risjell Shqipërinë në qendër të historisë europiane
Ky zbulim jo vetëm që hedh dritë mbi jetën neolitike në Ballkan, por vendos Shqipërinë si një destinacion kyç për arkeologjinë nënujore në Evropë. Me një trashëgimi që sfidon kohën dhe një potencial të jashtëzakonshëm për turizëm kulturor dhe shkencor, Lin dhe Liqeni i Ohrit pritet të kthehen në pika referimi për studiues dhe vizitorë nga e gjithë bota.
