“Tregtia e Jashtme në tetor, Shqipëria thellon varësinë ndaj importeve, eksportet mbeten në krizë”
Rikuperim i lehtë i eksporteve, por importet rriten më shpejt
Tregtia e jashtme e Shqipërisë në Tetor 2025 shfaqi një dinamikë të përzier, ku eksportet shënuan një rikthim modest, ndërsa importet vijuan rritjen e qëndrueshme, duke thelluar varësinë e vendit ndaj mallrave të huaja.
Sipas INSTAT, eksportet e mallrave arritën në 31 miliardë lekë, një rritje vjetore prej 1%, por me një rikuperim të ndjeshëm krahasuar me Shtatorin (+14,5%).
Nga ana tjetër, importet arritën në 80 miliardë lekë, duke shënuar rritje vjetore prej 3,6% dhe mujore 6,3%, çka dëshmon një kërkesë të fortë të tregut vendas për mallra konsumi dhe lëndë të para industriale
Deficiti tregtar thellohet
Këto lëvizje sollën zgjerimin e mëtejshëm të deficitit tregtar, i cili në Tetor arriti në 49 miliardë lekë, me rritje 5,4% në raport me një vit më parë dhe 1,6% krahasuar me Shtatorin.
Në periudhën Janar–Tetor 2025, eksportet u tkurrën me 7%, duke zbritur në 291 miliardë lekë, ndërsa importet ranë lehtë me 0,8%, në 737 miliardë lekë. Si rezultat, deficiti i dhjetëmujorit u zgjerua në 445 miliardë lekë, një rritje prej 3,8%.
Struktura e eksporteve: sektorët që ringrihen dhe ata që mbeten në krizë
Sektorët në rritje: materialet e ndërtimit dhe makineritë
Rritja e eksporteve në Tetor u mbështet kryesisht nga:
- Materiale ndërtimi dhe metale (+4,8 p.p.),
- Makineri, pajisje dhe pjesë këmbimi (+1,4 p.p.).
Këto prirje sinjalizojnë rigjallërim të sektorëve përpunues dhe rritje të eksporteve me vlerë më të lartë të shtuar.
Sektorët në rënie: energjia dhe fasoneria
Grupet që vijojnë të ushtrojnë presion negativ janë:
- Minerale, lëndë djegëse dhe energji elektrike (-2,8 p.p.),
- Tekstile dhe këpucë (-2,1 p.p.),
duke reflektuar vështirësitë strukturore të sektorit fason dhe luhatjet në tregjet energjetike.
Dhjetëmujori mbetet i dobët
Gjatë Janar–Tetor 2025, rënia e eksporteve me 7% është ndikuar kryesisht nga:
- Materiale ndërtimi dhe metale (-5,5 p.p.),
- Grupi energjetik (-1,3 p.p.).
Sektorët që tregojnë rezistencë janë:
- Ushqime, pije dhe duhan,
- Makineri dhe pajisje,
duke dëshmuar për segmente të diversifikuara të ekonomisë.
Importet: rritje e fortë e mallrave energjetike dhe produkteve industriale
Rritjet kryesore në Tetor
Importet u rritën kryesisht nga:
- Minerale, lëndë djegëse dhe energji elektrike (+1,9 p.p.),
- Produkte kimike dhe plastike (+0,9 p.p.),
- Tekstile dhe këpucë (+0,9 p.p.).
Kjo shpreh rritjen e kërkesës për lëndë të para dhe mallra të domosdoshme për prodhim dhe konsum.
Në të kundërt, importet e materialeve të ndërtimit dhe metaleve patën ndikim negativ (-0,9 p.p.), duke reflektuar ulje çmimesh ose ngadalësime sezonale.
Prirjet e dhjetëmujorit
Në Janar–Tetor 2025:
- Importet ranë me 0,8%,
- Rëniet më të mëdha nga Makineri dhe pajisje (-1,2 p.p.) dhe Materiale ndërtimi (-1 p.p.),
- Rritje të qëndrueshme shënuan mallrat energjetike (+0,8 p.p.) dhe ushqimet (+0,6 p.p.).
Partnerët tregtarë: zhvendosje të dukshme në tregjet e eksporteve dhe importeve
Eksportet sipas vendeve
Në Tetor u vunë re lëvizje të theksuara:
- Greqia: +10%
- SHBA: rritje pesëfish
- Spanja: +28,9%
- Italia: -13,2% (rënia më domethënëse)
- Kosova & Gjermania: në rënie
Në dhjetëmujor, Italia dhe Kosova mbeten vendet me rëniet më të mëdha, ndërsa Spanja, Greqia dhe Gjermania shfaqin rritje të qëndrueshme.
Importet sipas vendeve
Në Tetor:
- Italia: +6,1%
- Kina: +31,2% (mallra teknologjike dhe pajisje)
- Greqia: +4,2%
- Turqia: -20,3%
- Gjermania: -2,4%
- SHBA: -33,4%
Në dhjetëmujor, tendencat konsolidohen: rritje të forta nga Kina, rënie nga Turqia dhe Gjermania.
Roli i BE-së në tregtinë e Shqipërisë
BE mbetet partneri kryesor tregtar:
- 57,4% e totalit të tregtisë së jashtme,
- 69,8% e eksporteve shqiptare në Tetor drejt vendeve të BE-së.
Italia, Kina, Greqia dhe Gjermania mbeten partnerët dominues, me Italinë që ruan 27,8% të totalit të shkëmbimeve tregtare./ekofin.al
